Τι περιλαμβάνει γενικά μια αλλαγή επιθέματος

Η αλλαγή έχει μια σταθερή λογική, ανεξάρτητα από το υλικό. Πρώτα αφαιρείται το παλιό επίθεμα και εξετάζεται τι δείχνει. Μετά καθαρίζεται το τραύμα και το δέρμα γύρω του. Στη συνέχεια εκτιμάται η εικόνα, και μόνο τότε τοποθετείται το νέο υλικό.

Η σειρά αυτή δεν είναι τυπική. Η αλλαγή είναι η μόνη τακτική ευκαιρία να δει κάποιος το τραύμα καθαρά, οπότε είναι και η στιγμή της παρακολούθησης. Το Australian Prescriber το διατυπώνει καθαρά: η αντιμετώπιση ενός τραύματος δεν είναι απλώς η τοποθέτηση ενός επιθέματος, και το επίθεμα διαχειρίζεται το περιβάλλον του τραύματος, όχι την αιτία του.

Για τα χειρουργικά τραύματα, το NICE ορίζει ότι η αλλαγή ή η αφαίρεση επιθέματος γίνεται με άσηπτη τεχνική μη επαφής. Η ίδια αρχή, δηλαδή να μην αγγίζει τίποτα την επιφάνεια που θα ακουμπήσει το τραύμα, ισχύει ως λογική και στη φροντίδα της κατάκλισης.

Ο καθαρισμός: νερό ή φυσιολογικός ορός

Αυτό είναι το σημείο με τις περισσότερες παρανοήσεις. Η βιβλιογραφία περιγράφει τον καθαρισμό του τραύματος με νερό ή φυσιολογικό ορό, όχι με αντιμικροβιακό διάλυμα.

Το NICE είναι ρητό: τα τοπικά αντισηπτικά και αντιμικροβιακά δεν χρησιμοποιούνται ρουτίνας για την αντιμετώπιση κατάκλισης σε ενήλικες. Αυτό αφορά και τα αντισηπτικά διαλύματα ποβιδόνης-ιωδίου, που πολλοί ξέρουν με την εμπορική τους ονομασία.

Υπάρχει όμως εξαίρεση, και έχει σημασία: όταν υπάρχει κλινική ένδειξη, ο επαγγελματίας υγείας μπορεί να ορίσει αντισηπτικό ή αντιμικροβιακό για συγκεκριμένο λόγο και για συγκεκριμένο διάστημα. Η διαφορά είναι ανάμεσα σε οδηγία και σε συνήθεια. Αν σας έχει δοθεί οδηγία, την ακολουθείτε. Αν όχι, το αντισηπτικό δεν μπαίνει «για σιγουριά».

Το δέρμα γύρω από το τραύμα

Το γύρω δέρμα καθαρίζεται και αυτό, και στεγνώνει πριν τοποθετηθεί το νέο υλικό. Δεν είναι λεπτομέρεια: το υγρό ή ερεθισμένο δέρμα δεν κρατά το επίθεμα, και η διαρροή που προκύπτει το επιδεινώνει περισσότερο.

Τρία πράγματα το προστατεύουν στην πράξη:

• Σωστό μέγεθος επιθέματος, ώστε τα υγρά να μη φτάνουν στο υγιές δέρμα.
• Προσεκτική αφαίρεση, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους. Η βιβλιογραφία το σημειώνει ρητά, γιατί το λεπτό δέρμα τραυματίζεται από την κόλλα.
• Προστατευτικά υλικά, όπως σπρέι ή μαντηλάκια φραγμού, όταν έχουν οριστεί.

Πρωτεύον και δευτερεύον επίθεμα

Δύο ρόλοι, που μπερδεύονται συχνά και αλλάζουν το τι αγοράζετε.

	Τι κάνει
Πρωτεύον	Ακουμπά το τραύμα. Διαχειρίζεται τα υγρά και την επιφάνεια της πληγής
Δευτερεύον	Μπαίνει από πάνω. Καλύπτει, απορροφά επιπλέον και συγκρατεί το πρωτεύον

Ορισμένες κατηγορίες είναι σχεδόν πάντα πρωτεύουσες και χρειάζονται κάλυψη: τα υδροϊνώδη και τα αλγηνικά. Άλλες στέκονται μόνες τους, όπως τα υδροκολλοειδή και πολλά αφρώδη με αυτοκόλλητο πλαίσιο.

Αν παραγγείλετε μόνο το πρωτεύον, η αλλαγή δεν μπορεί να ολοκληρωθεί. Είναι από τους πιο συχνούς λόγους που λείπει υλικό στο σπίτι.

Εφαρμογή και στερέωση

Η βιβλιογραφία δίνει γενικούς κανόνες που εξηγούν γιατί το επίθεμα μπαίνει όπως μπαίνει:

• Περιθώριο 2 έως 3 εκατοστά πέρα από τα όρια του τραύματος.
• Το ένα τρίτο του επιθέματος πάνω από την πληγή και τα δύο τρίτα κάτω, ώστε να ακολουθεί τη ροή των υγρών.
• Προσεκτική αφαίρεση σε ηλικιωμένους.
• Τα αλγηνικά δεν υγραίνονται πριν την τοποθέτηση.
• Κανένα επίθεμα δεν καλύπτει όλες τις ανάγκες.

Για τη στερέωση, όπου χρειάζεται επίδεσμος συγκράτησης, η βιβλιογραφία αναφέρει ότι οι ελαφροί συνεκτικοί ή σωληνωτοί επίδεσμοι είναι οι καταλληλότεροι, ενώ οι κρεπ επίδεσμοι έχουν μικρή χρησιμότητα για αυτόν τον σκοπό.

Ποια κατηγορία υλικού ταιριάζει σε ποια εικόνα τραύματος, στα επιθέματα ανά στάδιο κατάκλισης. Τι σημαίνει κάθε στάδιο, στα στάδια της κατάκλισης.

Κάθε πότε αλλάζει το επίθεμα κατάκλισης

Δεν υπάρχει πρόγραμμα που ισχύει για όλες τις κατακλίσεις, και οποιοσδήποτε σας δώσει έναν αριθμό χωρίς να έχει δει το τραύμα κάνει λάθος.

Το NICE περιλαμβάνει τη συχνότητα αλλαγής ανάμεσα στα κριτήρια με τα οποία επιλέγεται εξαρχής ο τύπος του επιθέματος, μαζί με τον πόνο, τη θέση και την ποσότητα των υγρών. Δηλαδή η συχνότητα είναι μέρος της επιλογής, όχι κάτι που αποφασίζεται μετά.

Υπάρχουν όμως εναύσματα που σημαίνουν ότι η αλλαγή χρειάζεται νωρίτερα από ό,τι είχε προγραμματιστεί:

• Διαπότιση του επιθέματος, όταν τα υγρά φτάνουν στην εξωτερική του επιφάνεια.
• Διαρροή από τα άκρα.
• Αποκόλληση ή μετακίνηση.
• Πόνος, φαγούρα ή κάψιμο κάτω από το επίθεμα.

Η επαναλαμβανόμενη πρόωρη αλλαγή δεν λύνεται με περισσότερα επιθέματα. Σημαίνει ότι κάτι στο υλικό ή στο μέγεθος δεν ταιριάζει, και είναι λόγος επανεκτίμησης.

Ποιος αλλάζει το επίθεμα: οικογένεια ή επαγγελματίας υγείας

Σε επιφανειακή κατάκλιση με σταθερή εικόνα, η αλλαγή γίνεται συχνά στο σπίτι, από την οικογένεια, μετά από εκπαίδευση από επαγγελματία υγείας.

Χρειάζεται επαγγελματίας υγείας όταν το τραύμα είναι βαθύ ή έχει κοιλότητες, όταν υπάρχει νεκρωμένος ιστός, όταν η εικόνα αλλάζει, και όταν η αλλαγή προκαλεί έντονο πόνο. Το πρώτο επίθεμα μετά από κάθε αλλαγή πλάνου το τοποθετεί επίσης επαγγελματίας.

Η χειρουργική τομή είναι ξεχωριστή περίπτωση και δεν ακολουθεί τα παραπάνω: τις οδηγίες τις δίνει η χειρουργική ομάδα. Δείτε το μετεγχειρητικό τραύμα και τα ράμματα.

Πώς οργανώνεται η υποστήριξη στο σπίτι, στη φροντίδα κατακλίσεων στο σπίτι.

Ο ρόλος της Melecon: τα υλικά, όχι η αλλαγή

Εμείς δεν αλλάζουμε επιθέματα και δεν εκπαιδεύουμε στην τεχνική. Αναλαμβάνουμε την προμήθεια των υλικών που έχει ορίσει ο επαγγελματίας υγείας — πρωτευόντων και δευτερευόντων μαζί, ώστε να μη λείπει το μισό — τον συντονισμό της διαδικασίας μέσω ΕΟΠΥΥ όπου ισχύει και την παράδοση στο σπίτι.

Κάθε περιστατικό που αναλαμβάνουμε αξιολογείται από ιατρό πριν οριστούν τα υλικά, μέσω εξειδικευμένου συνεργάτη περιποίησης τραυμάτων. Η αξιολόγηση είναι συμπληρωματική και δεν αντικαθιστά τον θεράποντα ιατρό σας ούτε τη γνωμάτευση.

Δείτε τις κατηγορίες υλικών στα επιθέματα κατακλίσεων.