Κατάκλιση: Τι Είναι και Πώς Δημιουργείται

Τι είναι η κατάκλιση και πώς δημιουργείται

Η κατάκλιση είναι εντοπισμένη βλάβη του δέρματος ή και των ιστών κάτω από αυτό, που προκαλείται από παρατεταμένη πίεση ή από πίεση σε συνδυασμό με διατμητικές δυνάμεις. Εμφανίζεται συνήθως πάνω από οστικές προεξοχές, ή σε σημείο όπου πιέζει κάποια ιατρική συσκευή.

Διατμητικές δυνάμεις ασκούνται όταν το δέρμα μένει στη θέση του ενώ οι ιστοί από κάτω μετακινούνται προς άλλη κατεύθυνση. Δημιουργούνται, για παράδειγμα, όταν ο άνθρωπος γλιστρά προς τα κάτω στο κρεβάτι ή στην καρέκλα.

Τα σημάδια που περιγράφονται συνήθως πρώτα είναι:

• Αλλοιωμένο χρώμα στο δέρμα που δεν αλλάζει όταν πιέσετε το σημείο.
• Αλλαγή στην υφή: μια περιοχή που είναι ζεστή, σφουγγαρώδης ή σκληρή στην αφή.
• Πόνος ή φαγούρα στο σημείο.

Η βλάβη μπορεί να εμφανιστεί κάτω από άθικτο δέρμα ή ως ανοιχτό έλκος, και μπορεί να πονά.

Πόσο γρήγορα εμφανίζεται

Η κατάκλιση συνήθως δημιουργείται σταδιακά, αλλά μπορεί μερικές φορές να εμφανιστεί μέσα σε λίγες ώρες. Γι’ αυτό ο καθημερινός έλεγχος του δέρματος έχει σημασία, ιδιαίτερα μετά από μια περίοδο ακινησίας.

Αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να επιδεινωθεί και τελικά να φτάσει σε βαθύτερες στιβάδες του δέρματος, στον μυ ή στο οστό. Μια επίμονη αλλαγή στο δέρμα χρειάζεται έγκαιρη εκτίμηση, επειδή η βλάβη μπορεί να εξελιχθεί και το πραγματικό βάθος της δεν είναι πάντα εμφανές από την αρχή.

Ποιοι κινδυνεύουν

Ο κίνδυνος είναι αυξημένος σε ανθρώπους που:

• δυσκολεύονται να κινηθούν ή να αλλάξουν θέση μόνοι τους,
• έχουν παρουσιάσει κατάκλιση στο παρελθόν,
• έχουν νοσηλευτεί βαριά σε μονάδα εντατικής θεραπείας ή χειρουργηθεί πρόσφατα,
• έχουν χαμηλό σωματικό βάρος,
• έχουν πρησμένο, ιδρωμένο ή σκασμένο δέρμα,
• έχουν κακή κυκλοφορία ή εύθραυστο δέρμα,
• δυσκολεύονται να αισθανθούν πίεση ή πόνο.

Όταν η αίσθηση της πίεσης ή του πόνου είναι μειωμένη, το άτομο μπορεί να μην αντιληφθεί έγκαιρα την ενόχληση που θα το έκανε να αλλάξει θέση.

Πού εμφανίζεται

Η κατάκλιση δημιουργείται συνήθως πάνω από οστά που βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια του δέρματος: φτέρνες, αγκώνες, ισχία και κόκκυγας. Εμφανίζεται επίσης σε σημείο όπου πιέζει κάποια ιατρική συσκευή.

Αυτά είναι τα σημεία που ελέγχονται πρώτα όταν κάποιος περνά πολλές ώρες στο κρεβάτι ή σε αναπηρικό αμαξίδιο. Η θέση του σώματος καθορίζει ποιο σημείο δέχεται την πίεση, οπότε τα σημεία ελέγχου αλλάζουν ανάλογα με το αν ο άνθρωπος είναι ξαπλωμένος ανάσκελα, στο πλάι ή καθιστός.

Τι περιλαμβάνει η πρόληψη

Η πρόληψη σχεδιάζεται για τον συγκεκριμένο άνθρωπο από τον επαγγελματία υγείας, γιατί εξαρτάται από την κινητικότητα, το δέρμα και τη γενική κατάσταση. Οι οδηγίες προς ασθενείς και φροντιστές περιλαμβάνουν:

• Τακτική αλλαγή θέσης, ώστε η πίεση να μην μένει στο ίδιο σημείο.
• Ειδικά στρώματα και μαξιλάρια σχεδιασμένα για ανακούφιση της πίεσης.
• Καθημερινό έλεγχο του δέρματος για τα σημάδια που περιγράφονται παραπάνω.
• Κίνηση όπου είναι εφικτή και ισορροπημένη διατροφή.
• Διακοπή του καπνίσματος.

Πόσο συχνά και με ποιον τρόπο εφαρμόζονται αυτά στη δική σας περίπτωση το ορίζει ο επαγγελματίας υγείας. Η Melecon δεν σχεδιάζει πρόγραμμα φροντίδας και δεν προμηθεύει στρώματα ή μαξιλάρια.

Τα στάδια της κατάκλισης, συνοπτικά

Η διεθνής ταξινόμηση περιγράφει την κατάκλιση κατά στάδιο, ανάλογα με το βάθος της βλάβης:

Στάδιο	Τι περιγράφει
1	Μη λευκάζον ερύθημα σε άθικτο δέρμα
2	Απώλεια μερικού πάχους δέρματος
3	Απώλεια πλήρους πάχους δέρματος
4	Απώλεια πλήρους πάχους δέρματος και ιστών

Εκτός από τα στάδια 1–4, η ταξινόμηση περιλαμβάνει τη μη σταδιοποιήσιμη βλάβη λόγω πίεσης, όπου η έκταση δεν μπορεί να εκτιμηθεί γιατί η κοίτη του τραύματος δεν φαίνεται, και τη βλάβη βαθέων ιστών από πίεση. Αναλυτικά οι κατηγορίες και τα χαρακτηριστικά τους παρουσιάζονται στα στάδια κατακλίσεων.

Η σταδιοποίηση χρειάζεται κλινική αξιολόγηση από κατάλληλο επαγγελματία υγείας και δεν γίνεται από τον ασθενή ή τον φροντιστή μόνο με βάση μια φωτογραφία ή μια περιγραφή.

Πώς αντιμετωπίζεται η κατάκλιση

Η αντιμετώπιση σχεδιάζεται από τον επαγγελματία υγείας που παρακολουθεί το τραύμα και προσαρμόζεται καθώς αυτό εξελίσσεται. Δεν υπάρχει ένα επίθεμα ή μία μέθοδος που ταιριάζει σε κάθε περίπτωση.

Η συνολική εικόνα

Τι περιλαμβάνει η αντιμετώπιση μιας κατάκλισης, από την εκτίμηση μέχρι την παρακολούθηση, περιγράφεται στη θεραπεία κατάκλισης.

Θεραπεία αρνητικής πίεσης

Σε επιλεγμένα περιστατικά μπορεί να εξεταστεί θεραπεία αρνητικής πίεσης (VAC), μετά από κλινική αξιολόγηση.

Υλικά και υποστήριξη στο σπίτι

Όταν η φροντίδα συνεχίζεται στο σπίτι, χρειάζονται τα κατάλληλα υλικά και η παρακολούθηση που έχει οριστεί για το συγκεκριμένο περιστατικό.

Τα επιθέματα

Οι κατηγορίες επιθεμάτων και τα προϊόντα του καταλόγου βρίσκονται στα επιθέματα κατακλίσεων. Η επιλογή ανάμεσά τους γίνεται από τον επαγγελματία υγείας, με βάση την κατάσταση του τραύματος.

Η προμήθεια και ο ΕΟΠΥΥ

Η Melecon προμηθεύει τα υλικά που έχουν οριστεί και συντονίζει τη διαδικασία μέσω ΕΟΠΥΥ, όπου ισχύει. Η κλινική εκτίμηση και η επιλογή της θεραπείας ανήκουν στον επαγγελματία υγείας. Κάθε περιστατικό που αναλαμβάνουμε αξιολογείται από ιατρό πριν οριστούν τα υλικά, μέσω εξειδικευμένου συνεργάτη περιποίησης τραυμάτων — συμπληρωματικά, χωρίς να αντικαθιστά τον θεράποντα ιατρό σας ούτε τη γνωμάτευση. Πώς συνδυάζονται στην πράξη, θα το δείτε στη φροντίδα κατακλίσεων στο σπίτι.